Robert Sekuła,
Manager Project - Doradztwo Rolnicze, Prusy

Ciągły wzrost produkcji jabłek oraz rosnące koszty sprawiają, że sadownicy oraz zrzeszające ich grupy producentów owoców coraz częściej szukają alternatywnych źródeł dochodów. Jedną z nich jest linia do produkcji soku jabłkowego. W niniejszym tekście postaram się Państwu pokazać jak dofinansować tego typu przedsięwzięcie ze środków unijnych.

Produkcja soku na poziomie gospodarstwa czy grupy producentów owoców to w ostatnich latach coraz częściej podejmowana inicjatywa. Moda niewątpliwie przywędrowała do nas z Zachodu, gdzie świadomość konsumentów co do walorów smakowych i zdrowotnych jest wciąż dużo wyższa niż w Polsce. Poza tym produkcja soku pozwala na bardziej efektywne zagospodarowanie produkcji ponieważ surowiec stanowią jabłka, które nie mieszczą się w klasach jakościowych jabłek deserowych, a jednocześnie nie tracą w niczym swoich walorów smakowych. Mimo że niewiele zostało już środków w ramach PROW 2007-2013 wciąż są możliwości dofinansowania linii do produkcji soku jabłkowego. Wybór programu z jakiego możemy uzyskać dofinansowanie na tego typu projekt zależy w głównej mierze od rodzaju beneficjenta oraz skali przedsięwzięcia.

Dla sadowników - „różnicowanie"
Jeżeli planujemy zakup linii do produkcji soku jabłkowego na poziomie gospodarstwa najlepszą ofertę daje nam program „Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej". W ramach działania możemy uzyskać do 100 tys. zł, przy refundacji na poziomie 50%. Czyli najlepiej jeżeli przedmiotem zakupu będzie linia o wartości do 200 tys. zł (netto). Jednym z podstawowych warunków programu jest ubezpieczenie w KRUS oraz pobieranie dopłat bezpośrednich. Poza tym adres zameldowania i lokalizacja projektu muszą się znajdować w miejscowościach do 5 tys. mieszkańców.

Dla grup producentów owoców - „mikroprzedsiębiorstwa”
Wstępnie uznana grupa producentów owoców i warzyw może złożyć wniosek z działania „Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw". W ramach programu możliwe jest uzyskanie nawet 300 tys. zł dotacji przy 50% zwrocie. Podstawowym wymogiem jest konieczność stworzenia jednego miejsca pracy za każde otrzymane 100 tys. zł dotacji, poza tym podobnie jak w działaniu „Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" siedziba firmy oraz lokalizacja operacji powinny się znajdować w miejscowości do 5 tys. mieszkańców.

Dla inwestycji na naprawdę dużą skalę
Jeżeli planujemy zakup wydajnej, a co za tym idzie drogiej linii do produkcji soku jabłkowego możemy skorzystać z programu „Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej". W ramach działania możemy uzyskać dotację na modernizację lub budowę zakładów przetwórstwa produktów rolnych. Wysokość dofinansowania wynosi maksymalnie 20 mln zł przy 50% refundacji, a minimalna wysokość kosztów kwalifikowanych to 200 tys. zł. Jeżeli chcemy, aby poziom zwrotu wynosił 50% koniecznym warunkiem jest przeprowadzenie kontraktacji, w tym wypadku na jabłka przeznaczone do przetworzenia z wykorzystaniem zakupionej linii.

Poprzez Lokalną Grupę Działania
Jeżeli ktoś już wykorzystał limit pomocy z wyżej opisanych programów lub nie załapał się na dofinansowanie z uwagi na małą liczbę punktów, może odwiedzić swoją Lokalną Grupę Działania (LGD). Poprzez LGD można uzyskać pomoc dla projektów odpowiadających warunkom przyznania pomocy w ramach działań „Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" oraz „Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw". Zasady przyznawania pomocy z obu działań są takie same jak w naborach bezpośrednich. Jednak warunkiem rozpatrywania wniosku jest przejście preselekcji wniosków na poziomie LGD, gdzie badana jest zgodność zamierzeń projektu ze strategią LGD. Poza tym LGD daje jeszcze możliwość złożenia wniosków na tzw. „małe projekty", gdzie wysokość pomocy nie może przekroczyć 70% kosztów kwalifikowanych, a kwota dotacji nie może być większa niż 25 tys. zł. Z uwagi na małą kwotę dotacji, jak i preferowane rodzaje projektów lepiej w ramach tego działania ubiegać się o zorganizowanie imprez promocyjnych, niż o zakup samej linii do produkcji soku jabłkowego.

Procedura ubiegania się o dotację
Jeżeli już wiemy, z jakiego programu chcemy uzyskać dofinansowanie i mniej więcej orientujemy się co do terminu naboru wniosków, pora przygotować dokumentację aplikacyjną (wniosek). Z uwagi na złożoność dokumentacji zachęcamy do skorzystania z pomocy wykwalifikowanych doradców. Dokumentacja aplikacyjna to nic innego jak wniosek wraz z załącznikami. W przypadku linii do produkcji soku największe trudności będzie sprawiać przezwyciężenie wymogów stawianych przez SANEPID oraz odpowiednie przystosowanie pomieszczeń, w których ta linia ma być zlokalizowana. W przypadku wstępnie uznanych grup producentów, linia do produkcji soku nie może być zlokalizowana w pomieszczeniach, które zostały wybudowane z wykorzystaniem dotacji na inwestycje ujęte w planie dochodzenia do uznania. Po starannym przygotowaniu dokumentacji aplikacyjnej składamy ją podczas naboru wniosków do ARiMR lub LGD. Po okresie trwającym od 2 do 12 miesięcy (niestety) następuje jego rozpatrywanie, podczas którego dokonujemy niezbędnych poprawek, uzupełnień i wyjaśnień. Proces rozpatrywania wniosku kończy się podpisaniem umowy, która stanowi dla nas gwarancję wypłacenia dotacji pod warunkiem zrealizowania projektu, czyli zakupu linii do produkcji soku wraz z załatwieniem wszystkich niezbędnych pozwoleń i opinii. Niestety, aby uzyskać dotację, całość kosztów należy najpierw ponieść samemu, w przypadku braku środków z ofertą przychodzą banki, które chętnie finansują inwestycje dofinansowane ze środków unijnych. Końcowym etapem ubiegania się o dofinansowanie jest złożenie wniosku o płatność, na podstawie którego ARiMR przelewa nam środki na konto. Po szczęśliwym zakończeniu nie pozostaje nic innego jak uraczyć się szklaneczką zdrowego, pysznego soku i dalej rozwijać biznes.

Artykuł pochodzi z nr 2/2012 czasopisma „Sad Nowoczesny"