Centra logistyczne i dystrybucyjne, rozwijających się w Polsce sieci hiper – i supermarketów, to obiekty przyjmujące od producentów świeże towary i produkty przetworzone, w celu sprawnego ich rozdysponowania do swoich marketów sieciowych. Atrakcyjna lokalizacja i dobra organizacja wewnętrzna są ich dodatkowymi atutami.

Choć krajowy producent owoców, warzyw czy kwiatów może zaoferować produkt wysokiej jakości, niejednokrotnie ma on problem z jego zbytem. Gdy drobny lokalny rynek jest już wysycony, alternatywą mogą być duże, rozwijające się w Polsce sieci handlowe hiper- i supermarketów. Wiele z nich posiada własne, wydajne sieci i węzły zaopatrzenia na terenie całego kraju. Licznie powstały już one w innych europejskich krajach, zaś Polsce są nadal w fazie rozwoju. Mają one za zadanie zapewnić szybką dostawę towaru do pobliskich marketów. Producentom dają jednocześnie możliwość jednorazowego, wygodnego i sprawnego przekazania produktów danemu odbiorcy, który następnie rozdysponuje je według potrzeb, do poszczególnych sklepów swojej sieci, na danym obszarze. Nie trzeba więc jeździć z towarem od jednego, do drugiego marketu, pokonując znaczne odległości. Jest to szczególnie istotne w przypadku produktów świeżych, szybko psujących się, które powinny być dostarczone w jak najkrótszym czasie i z zachowaniem jak najlepszej jakości. Dodatkowo pozwala na zredukowanie kosztów transportu. Dla producentów, nie posiadających odpowiedniego zaplecza przechowalniczego, centra logistyczne i dystrybucyjne mogą zapewnić także odpowiednie warunki składowania produktów ogrodniczych (magazyny, chłodnie, a nawet komory KA).

Sieci hiper- i supermarketów oraz szybko rozwijających się w Polsce dyskontów budują i wynajmują magazyny centralne, regionalne, centra zakupowe, dystrybucyjne i logistyczne. Dążą one do niezależności i samodzielności pod względem zaopatrzenia własnych marketów sieciowych. Poszczególne obiekty różnią się między sobą stopniem rozbudowania infrastruktury i organizacji oraz zasięgiem terytorialnym, w obsłudze marketów danej sieci. Ich położenie, względem infrastruktury drogowej, ma istotny wpływ na sprawność ich działania.

Centra logistyczne
Największe i najbardziej złożone są centra logistyczne. W ich skład m.in. mogą wchodzić: magazyn, platforma przeładunkowa, terminal kontenerowy, obiekt biurowy, posterunek celny, stacja benzynowa oraz punkt technicznej obsługi pojazdów, myjnia samochodowa i obiekt gastronomiczno – hotelowy. Usługi realizowane przez centra logistyczne to: przyjmowanie, magazynowanie i rozdysponowanie towarów. Na ich terenie może działać minimum kilku niezależnych operatorów logistycznych i inne podmioty gospodarcze – nie związane z logistyką.

Hipermarket „Tesco” posiada  na terenie Polski centrum logistyczne w Gliwicach. Jest ono położone w sąsiedztwie skrzyżowania autostrad A4 i A1. Jego powierzchnia magazynowa wynosi 57 tys. m2, w tym 13,8 tys. m2 to powierzchnia chłodni, a 3 tys. m2 to część biurowa. Ponadto udostępnia 400 miejsc parkingowych, 80 miejsc postojowych dla naczep i 36 miejsc dla tirów. Obiekt ma własną stację benzynową oraz warsztat z myjnią dla naczep. Jego zadaniem jest zaopatrzenie sklepów „Tesco” nie tylko w aglomeracji śląskiej, ale w całej południowej Polsce: od Rzeszowa po Zieloną Górę. Magazyn może obsłużyć ponad 250 sklepów. Działa 7 dni w tygodniu, 24 godziny na dobę.

Podobnie zorganizowane centra logistyczne posiadają m.in. supermarkety: „Intermarché” – zlokalizowany w Poznaniu, „Piotr i Paweł” w Sadkach k/Poznania, jak również „POLOmarket” w miejscowości Giebnia (woj. kujawsko-pomorskie) i w Kłobucku k/Częstochowy. Oba centra logistyczne polomarketu mają zbliżoną powierzchnię składowania - ok. 40 000 m2.

Centra dystrybucyjne
Centra dystrybucji są mniejsze i mniej rozbudowane pod względem  infrastruktury i organizacji. Realizują usługi logistycznych związane z gromadzeniem i przechowywaniem produktów dostarczonych przez producentów i przeznaczonych do dalszej redystrybucji w sieci supermarketów.     
Jedne hiper- i supermarkety posiadają własne, odrębne centra dystrybucji, a inne wynajmują określone powierzchnie w dużych, specjalistycznych parkach logistycznych, centrach dystrybucyjnych lub obiektach magazynowych.   

Przykładem jest siec marketów „Kaufland” która wynajmuje 24 500 m2 nowoczesnej i efektywnej powierzchni magazynowej w Tulipan Parku Gliwice. Magazyn w Gliwicach posiada również część chłodniczą i biurową. Obiekt położony jest w strategicznym miejscu, w bezpośrednim sąsiedztwie autostrady A4 łączącej Kraków z Wrocławiem i zachodnią granicą Polski (15 km od węzła autostrad A1 i A4). Centrum dystrybucji przeznaczone jest do obsługi Polski południowej i pełni funkcje magazynu regionalnego, podobnie jak obiekt zlokalizowany w Bydgoszczy. Magazyn centralny sieci „Kaufland” mieści się w Woli Krzysztoporskiej.     

Magazyn delikatesów „Piotr i Paweł” w Panattoni Park Błonie I jest zapleczem produktów świeżych nie tylko dla Warszawy, ale również dla całego wschodu i południa kraju. Sieć wynajęła tam 5,3 tys. m2 powierzchni, z  czego 277 m2 zajmują biura, a pozostałe 5,3 tys. m2 to magazyn-chłodnia do przechowywania m.in. owoców i warzyw.  Drugi magazyn sieci „Piotr i Paweł” zlokalizowany jest w Gądkach (około 12 km od centrum Poznania i 2 km od zjazdu z autostrady A2), na terenie Panattoni Park Poznań I. Jego powierzchna to 25 tys. m2, a zakres obsługi to obecnie blisko 70 sklepów sieci. Wśród posiadanego asortymentu, około 250 pozycji to owoce i warzywa.     Supermarkety „Lidl”, na terenie Polski, zaopatrywane są przez pięć Centrów Dystrybucyjnych. Najnowsze (powstało w 2009 roku), w Legnickiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej (LSSE). Hala magazynowa ma powierzchnię 35 tysięcy m2. Centrum rozdysponowuje produkty do sklepów na terenie województw: dolnośląskiego, opolskiego i lubuskiego.     

W przypadku sieci zaopatrzenia hurtowego „Selgros” cały asortyment przechowywany jest na wysokich regałach w halach lub na Przyjęciu Towaru. „Selgros” nie posiada centrów dystrybucyjnych i logistycznych. Magazynowanie towaru odbywa się w czternastu hurtowniach zlokalizowanych na terenie Polski: Białystok, Bytom, Gdańsk, Łódź (2 hale), Katowice, Kraków, Poznań, Radom, Szczecin, Warszawa (2 hale) i Wrocław (2 hale).

W przyszłości
Siec sklepów „Lidl” planuje wybudowanie nowego centrum dystrybucyjnego w Brzozówce (gmina Lisia Góra) koło Tarnowa. Obiekt ma powstać na powierzchni  39 902 m2.  Poza  magazynem będzie posiadać część administracyjno-socjalną, drogę dojazdową, wewnętrzny układ dróg i placów manewrowych wraz z infrastrukturą techniczną. Być może w przyszłości powstanie również kompleks hal magazynowych w Turzynie, przy węźle rozpoczynającym obwodnicę Wyszkowa.    

Tempo i intensywność rozwoju sieci sklepów „Piotr i Paweł” na południu naszego kraju, będzie miało wpływ na powstanie w tym rejonie nowego magazynu logistycznego firmy. Za 3-4 lata miałby tam powstać kompleks magazynowy podobny do tego jaki znajduje się w Poznaniu. Zaplecze byłoby przeznaczone zarówno dla produktów świeżych jak i suchych.

Centra logistyczne i dystrybucyjne sieciowych marketów, to dość nowy i obszerny dla producentów rynek zbytu produktów ogrodniczych. Współpraca z takim odbiorcą może zapewnić stały odbiór i przechowywanie produkcji warzywniczej, sadownicze lub kwiaciarskiej. W związku ze ścisłą kontrolą jakości dostaw ze strony centrów, producent i jego produkty dostarczane do sieci hiper – i supermarketów, staja się bardziej wiarygodne i konkurencyjne na rynku produktów ogrodniczych. Warto więc sprawdzić, czy w pobliżu prowadzonego gospodarstwa, zlokalizowane są magazyny centralne, regionalne, centra zakupowe, dystrybucyjne lub logistyczne wiodących na rynku sieci hiper – i supermarketów.

Artykuł pochodzi z nr 2/2012 czasopisma „Owoce Warzywa Kwiaty"