RYNEK / ARTYKUŁY

Dr Witold Boguta

Zadaniem wybranego zarządu spółdzielni lub spółki jest przygotowanie wniosku o wpisanie tworzonego podmiotu do Rejestru Przedsiębiorców w Wydziale Gospodarczym Krajowego Rejestru Sądowego, na którego obszarze działania dany podmiot ma siedzibę.

Uzyskanie osobowości prawnej umożliwia przeprowa­dzenie dalszych działań zmierzających do wpisania spółdzielni lub spółki do rejestru grup producentów rolnych, prowadzonego przez właściwego marszałka woje­wództwa.

Rejestracja podmiotu w KRS

Uzyskanie przez spółdzielnię czy spółkę osobowo­ści prawnej wymaga zarejestrowania jej w Rejestrze Przedsiębiorców KRS. Zgodnie z przepisami, rejestra­cji dokonuje właściwy dla siedziby organizacji Wydział Gospodarczy KRS, po złożeniu wniosków wraz z załącz­nikami na urzędowych drukach KRS i wymaganymi doku­mentami oraz wniesieniu stosownej opłaty sądowej. Opłata za pierwszy wpis do Rejestru Przedsiębiorców wynosi obec­nie 1000 złotych (500 zł opłata stała + 500 zł za ogłosze­nie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym). Opłata przy rejestracji zmian wynosi 500 zł (250 zł opłata stała + 250 zł za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym). Formularze wniosków można otrzymać w siedzibie każdego Wydziału Gospodarczego KRS lub na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości (http://bip.ms.gov.pl/pl/formularze).

Zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi tzw. „jednego okienka", do KRS należy złożyć też wniosek o wpis do Krajowego Rejestru Urzędowego Podmiotów Gospodarczych - uzyskanie numeru REGON, wniosek o rejestrację w Urzędzie Skarbowym - uzyskanie numeru NIP oraz zgłoszenie w Oddziale ZUS - otwarcie rachunku (w razie zatrudnienia pracowników).

Każdy podmiot gospodarczy zatrudniający pracowni­ków zobowiązany jest do otwarcia rachunku w Oddziale ZUS właściwym dla adresu siedziby jednostki w ciągu 7 dni od dnia zatrudnienia pracowników, a także powinien być zgłoszony w Państwowej Inspekcji Pracy oraz Terenowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej (Sanepid).

Grupa płaci „składkę na ZUS" tylko od zatrudnionych pracowników. Producenci - członkowie grupy z racji stania się członkami spółdzielni czy spółki nie przechodzą z ubez­pieczenia w KRUS na ubezpieczenie w ZUS, ponieważ to członkostwo nie jest podjęciem pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zarejestrowany w sądzie podmiot uzyskuje osobowość prawną i w myśl przepisów prawa staje się jednostką mająt­kowo wyodrębnioną, czyli przedsiębiorcą. Po załatwieniu ymienionych formalności spółdzielnia/spółka może pro­wadzić działalność gospodarczą, nie jest jednak grupą w rozumieniu ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach.

Decyzja o wpisie do rejestru grup producentów rolnych

Marszałek województwa, właściwy ze względu na sie­dzibę grupy, stwierdza w drodze decyzji administracyjnej spełnienie przez grupę warunków określonych w art. 3 albo 3a oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy grupach producentów rolnych i ich związkach i dokonuje wpisu do rejestru grup.

Minimalne kryteria ilościowe wpisu do rejestru grup określa Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy produ­centów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy produ­centów rolnych (Dz. U. z 2008 roku, Nr 72, poz. 424 z późn. zm.). Aktualnie obowiązujące minimalne kryteria ilościowe zawiera załącznik do rozporządzenia MRiRW z 10 marca 2011 roku, zmieniającego powyższe rozporządzenie (Dz. U. z 2011 r., Nr 62, poz. 318).

Wniosek o wydanie decyzji

Ustawa o grupach producentów rolnych stanowi, że wniosek składany przez grupę powinien zawierać: nazwę siedzibę grupy; dane osobowe osób upoważnionych do reprezentowania grupy zgodnie z jej statutem/umową; oznaczenie produktu lub grupy produktów, dla których grupa jest tworzona; listę członków wnioskodawcy; wypis z rejestru sądowego dotyczący wnioskodawcy (odpis aktu­alny z Rejestru Przedsiębiorców); akt założycielski grupy (statut spółdzielni lub umowa spółki); plan działania grupy, opracowany na okres 5 lat, zgodny ze statutem/umową; oświadczenie każdego z członków grupy o prowadzeniu gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub o prowadzeniu działalności rolniczej w ramach działu specjalnego produkcji rolnej.

Poza wymienionymi załącznikami, w celu sprawnej weryfikacji wniosku marszałkowie wymagają najczęściej jeszcze następujących dokumentów:

·         podpisanej między grupą a poszczególnymi członkami umowy członkowskiej, określającej m.in. zasady produkcji, w tym dotyczące jakości i ilości produktów oraz sposoby przygotowania produktów do sprzedaży;

 ·       oświadczeń członków o zgodzie na przetwarzanie danych osobowych;

·         uchwały statutowej upoważnionego organu, upoważnia­jącej zarząd grupy do złożenia wniosku.

Należy zastrzec, że ustawodawca w ustawie o grupach producentów rolnych suwerenem w zakresie jej wdrażania, a więc i interpretacji, uczynił marszałka województwa, wła­ściwego ze względu na siedzibę grupy - dlatego w poszcze­gólnych województwach mogą być wymagane również inne załączniki, które grupa musi dołączyć do wniosku o wpis do rejestru grup. Przed złożeniem wniosku należy więc dowie­dzieć się we właściwym urzędzie marszałkowskim, jakie załączniki trzeba przygotować i dołączyć do wniosku. Na stronach internetowych większości urzędów marszałkow­skich znajdują się informacje o załatwianiu sprawy oraz wzory wniosków i wykazy wymaganych załączników.

Opłata za wydanie decyzji administracyjnej wynosi 10 zł i jest wpłacana na rachunek bankowy, którego nazwę i numer należy uzyskać we właściwym urzędzie marszał­kowskim.

Przygotowanie planu działania

Plan nie jest sporządzany tylko po to, aby grupa uzy­skała decyzję marszałka województwa, ale głównym jego celem jest wykorzystywanie go w codziennej pracy grupy dla osiągania przez nią założonych celów i prowadzenia bieżącej kontroli pracy. Dobre jego przygotowanie jest zatem niezbędne. Plan działania grupy opracowywany jest na okres 5 lat, zapisy w nim zawarte winny być zgodne z aktem założycielskim - cel grupy i wszystkie działania dążące do zrealizowania tego celu zarówno w układzie przedsięwzięć, jak i kwestiach finansowych. Ponieważ grupa po spełnieniu wymagań ustawy ma obowiązek syste­matycznie ulepszać swoje funkcjonowanie na rynku, istotne jest rozsądne coroczne zaplanowanie przedsięwzięć. Plan powinien zawierać m.in.:

• informacje podstawowe o grupie (nazwa, forma prawna i adres grupy; określenie nazwy produktu, zgodnie z rozpo­rządzeniem MRiRW; struktura organizacyjna - aktualna lista członków z określeniem wielkości produkcji każdego z nich, skład zarządu, zatrudnienie);
• cel działania grupy - zgodny z aktem założycielskim;
• opis sytuacji początkowej;
• struktura i wielkość sprzedaży (zaopatrywanie w środki do produkcji, stan wyposażenia technicznego grupy, aktu­alna sprzedaż i opis aktualnie prowadzonej działalności handlowej);
• opis sytuacji końcowej na koniec okresu planowania (zakładana liczba członków, zakładana struktura organi­zacyjna - liczba członków, skład zarządu, zatrudnienie; zakładana struktura i wielkość sprzedaży; zaopatrywanie w środki do produkcji; zakładany stan wyposażenia tech­nicznego grupy; zakładana sprzedaż i opis zakładanego sposobu prowadzenia działalności handlowej); wskazane jest ustalenie zakładanej sytuacji na koniec każdego roku planu działania grupy;
• sposób osiągnięcia sytuacji końcowej (działania, które będą podejmowane przez grupę w poszczególnych latach dla osiągnięcia zakładanych celów; źródła środków finan­sowych niezbędnych do realizacji celów w poszczególnych latach; harmonogram działań w kolejnych latach realizacji planu;
• analizę finansową obejmującą: bilans majątkowy; dotych­czasowe i przewidywane kredyty; wydatki na działalność operacyjną; harmonogram inwestycji w poszczególnych latach realizacji planu; przepływy finansowe.

Zmiana statusu

Zmiana ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach, wprowadzona ustawą z 15 grudnia 2006 roku (Dz. U. z 2006 roku, Nr 251, poz. 1847), umożliwia spółdziel­ni, której członkami są również producenci rolni, ubiegania się o status grupy producentów rolnych.

Zmiana umożliwia spółdzielniom, których członkami, oprócz innych osób, są producenci rolni, ubieganie się o status grupy producentów rolnych pod warunkiem, że:

• w skład spółdzielni wchodzi co najmniej 5 producentów jednego produktu lub grupy produktów, którzy są produ­centami rolnymi zgodnie z art. 2 ustawy;
• przedmiot działalności spółdzielni jest zgodny z celami określonymi w art. 2 ustawy;
• spółdzielnia działa na podstawie statutu, który w stosun­ku do członków grupy spełnia wymagania określone w art. 4 ustawy;
• przychody spółdzielni ze sprzedaży produktów lub grup produktów wytworzonych w gospodarstwach członków grupy stanowią więcej niż połowę przychodów spółdzielni ze sprzedaży tych produktów lub grup tych produktów;
• spółdzielnia określi obowiązujące członków grupy zasady produkcji produktów lub grup produktów, w tym dotyczące ich jakości i ilości oraz sposoby przygotowania produktów do sprzedaży.

Przepis ten umożliwia tym gminnym spółdzielniom „SCH" czy Spółdzielniom Kółek Rolniczych, w których członkami są producenci rolni, ubieganie się o status grupy producentów rolnych. W praktyce wymaga to zmiany statutu spółdzielni w kierunku wyodrębnienia w ramach spółdzielni grupy sku­piającej producentów danego produktu lub grupy produktów. Dla takiej grupy należy w statucie określić wymogi, o których mowa w ustawie. Tak wyodrębniona grupa członków będzie działać zgodnie z zasadami określonymi dla grup producen­tów rolnych, korzystając z osobowości prawnej spółdzielni. Po dostosowaniu statutu do wymagań ustawy, spółdzielnia może wystąpić z wnioskiem do marszałka województwa o wpis do rejestru grup producentów rolnych.

Artykuł pochodzi z nr 12/2011 czasopisma „Agrotechnika"